Hệ thống quy chuẩn về GIS 3D

0
44

GIS 3D (Geographic Information System) là hệ thống thông tin địa lý được ứng dụng trong quản lý hạ tầng đô thị. Tại các nước phát triển trên thế giới, GIS 3D đã được ứng dụng rộng rãi và rất thành công.

Tuy nhiên, ở Việt Nam, mặc dù xuất hiện từ những năm 90 và có dấu hiệu bùng nổ mạnh mẽ trong những năm gần đây, nhưng thực tế Công nghệ GIS vẫn chưa phát huy tối đa ứng dụng của hệ thống này và chưa được nhiều đô thị ứng dụng.

Tiện ích của GIS 3D như thế nào?

Phát biểu tại hội thảo “Ứng dụng GIS 3D trong quản lý hạ tầng đô thị tại Việt Nam” tổ chức ngày 14/6 tại TP.HCM, PGS.TS Lê Văn Trung – Phó Giám đốc Khu công nghệ phần mềm Đại học Quốc gia.TP HCM, cho biết: Một cách dễ hiểu, GIS là hệ thống bản đồ dạng số kết hợp thông tin để giải thích những kí hiệu trên bản đồ đó. Và các thông tin đó sẽ giải thích các câu hỏi như: Ai là chủ căn hộ? Tên con đường là gì? Bề rộng của mặt đường là bao nhiêu? Đâu là cơ quan quản lý? Hệ thống cấp thoát nước, đường dây điện…

Tất cả thông tin này đều được đưa vào một môi trường xử lý, giúp các nhà quản lý đô thị nắm bắt kịp thời, chính xác hiện trạng của từng mặt bằng đô thị, phát hiện những bất trắc xảy ra một cách sớm nhất…

Hiện tại ở Việt Nam, Chuyên ngành Bản đồ  – Viễn Thám  – GIS đang được ứng dụng trong các ngành khoa học có liên quan đến dữ liệu không gian, từ những ngành khoa học tự nhiên đến các ngành khoa học xã hội. Có thể kể đến những ứng dụng của GIS trong điện lực, công nghệ thông tin, cấp thoát nước, phương tiện vận tải và vận chuyển chất thải, khai thác nước ngầm…

Sự thật về 3D GIS

Một yếu tố của hiển thị 3D so với 3D GIS thật sự là mối quan hệ giữa các đối tượng trong 3D GIS được định nghĩa và mô tả. Như vậy, vấn đề còn lại chỉ là: chuyển đổi sang 3D có nghĩa phải khai báo rất nhiều và đa dạng các đối tượng không gian cũng như quan hệ không gian giữa chúng. Trong một 2D GIS, một đối tượng (feature) hoặc hiện tượng (phenomenon) được thể hiện trong một diện tích với đường bao lồi chỉ là một đa giác.

Trong khi đó, một 3D GIS sẽ thể hiện bằng hình khối. Hơn thế nữa, không những trên bề mặt, thông tin sẽ được thể hiện bên trong khối vật chất đó và quan trọng hơn là thông tin phải liên tục và hoàn chỉnh. Rõ ràng, độ phức tạp của công việc quản lý dữ liệu sẽ tăng lên một vài lũy thừa. Vì vậy, chúng ta phải tự động hóa cao việc thu thập dữ liệu 3D. Đối với các nhà địa lý học làm việc trên môi trường rộng lớn, nội suy và hiệu chỉnh không gian cũng là một việc cần thực hiện để việc nhập liệu trở nên tối ưu. Việc thu thập dữ liệu vẫn còn là một bài toán khó của chúng ta, vì rằng: thông tin thu được giới hạn các thông tin có sẵn trên bề mặt (các thông tin bên trong đối tượng lại rất khó xác định).

Cấu trúc hướng đối tượng cho đối tượng 3D GIS còn là vấn đề cam go mà các nhà khoa học đang tìm tòi. Những vấn đề kỹ thuật đang được quan tâm và nghiên cứu bởi nhiều nhóm khác nhau. Bởi vấn đề lưu trữ, tốc độ xử lý luôn bài toán khó.

Tóm lại, sức mạnh của một hệ 3D GIS là khả năng mô hình các hiện tượng phức tạp trong tự nhiên. Điều mà mọi người làm mô hình luôn mong muốn về tính chính xác của mô hình mình. Bên cạnh đó, 3D GIS còn giúp các nhà địa lý tìm ra các vết cắt thực tế, các mặt độc lập và tách biệt so với mặt khác…

Đồ họa 3D được áp dụng từ lâu trên các lĩnh vực kiến trúc, cơ khí, và mô tả phân tử sinh học (trong y tế, trong nghiên cứu điều trị), và ngày nay địa lý cũng là lĩnh vực cần thể hiện 3D. Một trong những ứng dụng là công cụ hỗ trợ các quy hoạch và kiến trúc cho thành phố, cũng như các vấn đề về giao thông. Những hỗ trợ đắc lực từ mô hình 3D sẽ nhiều hơn chức năng hiển thị 3D thuần túy. Tuy nhiên, việc chuyển dữ liệu sang mô hình 3D đang là một thách thức lớn. Một bài toán rất cơ bản và điển hình là nhận dạng một đối tượng ở các góc nhìn khác nhau, như nhìn từ trên, nhìn ngang, nhìn xuyên qua một vật thể 3D khác.

Vì sao GIS chưa phát triển rộng rãi?

Tuy nhiên, do thực tế việc quản lý hạ tầng đô thị của Việt Nam vẫn còn nhiều bất cập và chồng chéo nên hệ thống GIS không những không thể phát huy hết các ứng dụng mà còn gặp phải những rào cản.

Ví như ở TP.HCM, có đến 6 đơn vị cùng tham gia quản lý hạ tầng đô thị. Điều này dẫn đến tình trạng khi thi công sửa chữa các công trình ngầm, do không có đầy đủ dữ liệu hiện trạng của các công trình bên dưới nên dẫn đến tình trạng đơn vị này mới lấp xuống thì đơn vị khác lại đào lên… Các công trình ngầm đang lộn xộn phía dưới mặt đất là vấn đề nan giải hiện nay của đô thị Việt Nam.

Mặt khác, các địa phương và cơ quan vẫn lúng túng khi nhìn nhận khả năng thực tiễn của công nghệ GIS trong quản lý và phát triển đô thị. Hơn nữa, việc áp dụng GIS đòi hỏi đầu tư kinh phí lớn, đội ngũ chuyên gia có kinh nghiệm, biết kết hợp nhiều công nghệ bổ trợ. Nhưng trên thực tế, đội ngũ chuyên gia này đang thiếu. Bên cạnh đó, trang thiết bị có hạ tầng mạng, hệ thống lưu trữ dữ liệu các phần mềm GISchưa đầy đủ, chưa có sự đồng nhất về hệ thống. Ngân hàng dữ liệu GIS chuyên ngành xây dựng và phát triển đô thị, liên kết đa ngành và quốc gia mới ở giai đoạn đầu hình thành…

Các chuyên gia kiến nghị: việc áp dụng GIS vào công tác quy hoạch là rất cần thiết, tuy nhiên không nên quá cầu toàn. Điều quan trọng là dần dần chỉ ra được tính hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ GIS đối với xã hội, tổ chức và cá nhân tham gia trực tiếp vào công tác quy hoạch xây dựng.

Các nhà quản lý đề xuất với Bộ Xây dựng cần phải chuẩn hóa phần mềm quản lý và chuẩn hóa thông tin lưu trữ về quy hoạch, công trình kiến trúc, hạ tầng… Bộ xây dựng quy chế phối hợp quản lý và cung cấp thông tin giữa quản lý quy hoạch và quản lý địa chính để có sự thống nhất về thông tin, tính đầy đủ của dữ liệu như thông tin về đất đai, quy hoạch, cấp thoát nước, điện, thông tin…

Thông tin thêm về giải pháp cho việc quản lý công trình ngầm

Thông tin từ hội thảo cho biết, dự kiến phần mềm quản lý các công trình ngầm sẽ được Trung tâm Công nghệ thông tin địa lý (Trường Đại học Bách Khoa TP.HCM) hoàn thiện vào tháng 8 năm nay.

Ông Lê Toàn – Phó giám đốc Sở Giao thông Vận tải TP.HCM, cũng cho biết: Để việc quản lý hạ tầng được quy về một mối, UBND TP.HCM đã đồng ý việc thành lập Trung tâm Quản lý hạ tầng đô thị trực thuộc Sở Giao thông Vận tải. Khi thành lập trung tâm này, dữ liệu về hiện trạng các công trình ngầm sẽ được cập nhật đầy đủ và các ngành liên quan như điện lực, viễn thông có thể tìm hiểu hiện trạng công trình tại trung tâm này
.
NCN (Châu Bội, tamnhin.net 16/6/2011)

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.